Autacoid geneeskunde: de geneeskunde van de 21ste eeuw ons zelfgenezend vermogen steunt op autacoiden

0
1001

Omdat het lichaam bij chronische aandoeningen te weinig van de beschermende en herstellende stof PEA aanmaakt, kan suppletie zeer zinvol zijn.

Het zelf genezend vermogen van ons eigen lichaam versterken met natuurlijke stoffen; dat is het ideaal van de natuurgeneeskunde. Wanneer een behandelaar tegen een patiënt zegt, ‘Wij proberen het natuurlijke heelvermogen van uw eigen lichaam te stimuleren, dan kijken patiënten je vaak vragend aan. Het voorbeeld van palmitoylethanolamide (PEA) brengt verheldering. Het is een lichaamseigen stof die door onze eigen cellen gemaakt wordt en die cellen beschermt en laat herstellen na schade. Dit is tevens de basis van ons zelfhelende vermogen. Ook omega ­3-vetzuren kunnen daarbij genoemd worden, deze stoffen zijn voorlopermoleculen (precursors) van bepaalde autacoiden.

Autacoid; een bijzonder begrip

Het begrip autacoid is al heel oud. Het is afgeleid van het Grieks; auta’ staat voor zelf en coid’ is een woordstam die wijst op helen. Zelf-helen dus.

Rond een eeuw geleden werd dit begrip geïntroduceerd door de Britse hoogleraar in de fysiolo­gie Sir Sharpey-Schäfer. Hij werkte op het gebied van de endocrinologie en introduceerde het begrip autacoid voor zowel stimulerende als remmende hormonen. De eerste stoffen die men toen autacoid noemde, waren seroto­nine en histamine. Vervolgens kwamen de prostaglandi­nen en leukotriënen. De inhoud van de term veranderde echter en wordt nu gebruikt voor lichaamseigen stoffen die balans brengende en helende eigenschappen hebben.

Een autacoid wordt gedefinieerd als een signaalmole­cuul, die lokaal, als het nodig is, geproduceerd wordt en die vervolgens ook lokaal een bepaalde fysiologische werking uitoefent. Om daarna lokaal afgebroken te wor­den. Dat staat bekend als on demand synthesis’: het gaat om lichaamseigen stoffen; de werking is lokaal, daar waar verstoringen plaatsvinden; de synthese van het autacoid is een natuurlijk antwoord van het lichaam op die problemen; een autacoid is per definitie dus iets anders dan een hormoon of een neurotransmitter.

Als we aandoeningen kunnen behandelen met autacoiden, is er minder kans op bijwerkingen

Omdat het lichaam bij chronische aandoeningen te wei­nig van de beschermende en herstellende stof PEA aanmaakt, kan suppletie zeer zinvol zijn.

Daarmee is PEA een belangrijk autacoid, doordat het ook therapeutisch beschikbaar is als capsule. De stof wordt zowel door plan­ten als dieren gemaakt. Cellen produceren de stof bij stress­volle omstandigheden, bij te weinig zuurstof (een infarct) en als reactie op allerlei beschadigingen. Als een geranium twee weken geen water krijgt, ontstaat er droogtestress. Die stress stimuleert de cellen van de plant om extra PEA te vormen. Door die extra synthese beschermt de PEA de plantencellen tegen de droogtestress. Hetzelfde geldt voor hartspiercellen bij het ontstaan van een infarct. Het is meetbaar dat de cellen om het infarct heen, die nog effec­tieve synthese kunnen bedrijven, extra PEA maken. Dat beschermt de nog levende cellen tegen verdere schade, door onder andere de zogenaamde ischemie en reperfusie schade. PEA werkt via een groot aantal ontstekingsremmende en radicaal productie remmende mechanismen, onder andere via de remming van overactieve ontstekings­processen (bijvoorbeeld de NF-kappe-B pathway).

Binnen de huidige ‘Autacoid geneeskunde’ zijn er vele soorten autacoiden. Van simpele kleine wateroplosbare moleculen tot en met grote vetachtige moleculen. Die vetachtige stofklassen kunnen een belangrijke rol spelen binnen de geneeskunde van de toekomst. Waarom? Als we aandoeningen kunnen behandelen met autacoiden, is er minder kans op bijwerkingen. Het laboratorium van het leven heeft immers gedurende miljoenen jaren al toxico­logische studies gedaan en de stoffen zijn goed bevonden. PEA is daar een goed voorbeeld van. Deze stof is zeer oud en werd al ongeveer 300 miljoen jaar geleden door onge­wervelde zeedieren gesynthetiseerd. Dat beschermende principe heeft zijn waarde bewezen voor vele organismen en is zo evolutionair een bij veel soorten voorkomende factor geworden. Uit vele klinische studies, die met de stof gedaan zijn bij chronische ontstekingen en pijnsyn­dromen bij mensen en dieren, komt duidelijk naar voren dat de stof veilig is. Daarbij kent het vrijwel geen bijwer­kingen, mits in een goed onderzochte en veilige formu­lering gegeven. Ik heb deze stof nu al ruim zes jaar bij duizenden patiënten ingezet en aanbevolen, en nooit heb ik een behandeling af moeten breken door bijwerkin­gen. Helaas zijn er de laatste tijd nieuwe formuleringen geïntroduceerd zonder gedocumenteerde veiligheid en werkzaamheid.

PEA werkt via een groot aantal ontstekingsremmende en radicaal productie remmende mechanismen, onder andere via de remming van overactieve ontstekingsprocessen’

De lipide autacoiden hebben mooie namen gekregen als resolvines, protectines en maresines. Terwijl deze drie klassen van tegen ontstekingen beschermende autacoi­den gesynthetiseerd worden vanuit omega-3-vetzuren, behoort PEA tot een vierde groep van lipide autacoiden, de zogenaamde

N-acyl-ethanolamides. PEA wordt in de membraan via membraanlipiden gevormd. Iedere groep heeft zijn eigen werkingsmechanismen, die in principe op ontstekingsremming neerkomen. De mechanismen zijn verschillend en zijn daarom synergistisch. Geen enkele groep is krachtiger dan de andere. Sommige zijn nog niet beschikbaar, omdat er vooralsnog geen geschikte formule­ringen bestaan.

Alle groepen tezamen worden aangeduid met de term die Nobelprijswinnaar professor Rita Levi-Montalcini in 1993 introduceerde: de ALIA-mides van “Autacoid Local Inflammation Antagonist” Het potentiële indicatiegebied van ALIA-mides is enorm, namelijk overal waar ontstekingen het ziekteproces definiëren. Van obesitas tot diabetische retinitis, van glaucoom tot het droge oog en van burning mouth tot en met neuropathische pijn, om eens een paar uitersten te noemen. Maar ook voor het moeilijk te behandelen chronisch prostatisme en blaas­ontstekingen zijn deze stoffen zinvol.

Wat is er vanuit het perspectief van de autacoid genees­kunde in de kliniek praktisch mogelijk? Ten eerste kun­nen bij bijzonder veel dagelijkse aandoeningen de boven­genoemde principes een rol spelen. Vrijwel alle chronische aandoeningen kenmerken zich immers door ‘slow inflam­mation’; van diabetes tot reuma, van colitis tot keratocon­junctivitis sicca, van obesitas tot en met blaasontstekingen. Er zijn in ieder geval nu twee therapeutische invalshoeken al direct beschikbaar: PEA en omega-3-vetzuren (precur­sors van de resolvines, de protectines en de maresines).

Combineer de behandelwijzen met PEA als basis, waarbij je altijd kiest voor een capsule met PEA samen met fysiologisch gedoseerde vitamine B-complex, omdat daar meer patiënten goed op reageren. Als ik patiënten zie met chronische ontstekings­problemen, zoals bijvoorbeeld patiënten met neuropathi­sche pijnen, dan zet ik altijd meteen PEA-B-complex in samen met het Budwig-ontbijt met daarin twee druppels vitamine D (1000 IE/druppel). Ook kan men kiezen voor een goed preparaat met omega-3-verzuren. Zorg hierbij wel voor een optimaal preparaat van goede kwaliteit en een hoge dosis omega-3-vetzuren erin. Hoewel dosering indi­vidueel bepaald is, ontstaat uit ervaring bij een driemaal daagse dosering samen met PEA-B-complex, de beste synergie. Sinds enkele jaren is bekend hoeveel subklini­sche vitamine B-deficiënties voorkomen, waardoor neuro­pathische pijn in de hand (en voet) gewerkt wordt. Andere supplementen waarmee bijzonder goed te combineren is, zijn: alfa-liponzuur, acetyl-l-carnitine en resveratrolen.

De kwaliteit van PEA is essentieel. Helaas zijn er inmid­dels meerdere goedkope preparaten verschenen, die naast PEA ook andere stoffen bevatten die niet op het etiket staan. Ze zijn volgens een onduidelijk proces gemaakt en bevatten bovendien onjuiste aanwijzingen over het gebruik van PEA. Er zijn ervaringen van patiënten die uitste­kend reageerden op de oorspronkelijke PEA-formulering, maar die uit kostenoverwegingen overstapten op goed­kopere varianten. Meestal kwamen de klachten dan weer terug. Het advies is om altijd te kiezen voor een PEA-product dat klinisch bewezen èn gegarandeerd zuiver is. Voor zover bekend voldoen slechts PEA-producten voorzien van het PEA-opt keurmerk aan deze eisen.

Omdat PEA het paradepaardje is van de autacoid geneeskunde, is het belangrijk om te kiezen voor de beste kwaliteit en een combinatiecapsule PEA-B-complex, omdat alleen van die PEA-variant de veiligheid en werkzaamheid gedurende jaren gedocumenteerd is. Alle klinische studies en patiënten reeksen in chronische pijn en glaucoom zijn uitgevoerd met alleen deze PEA-formuleringen, terwijl de nieuwere goedkope preparaten niet volgens dergelijke octrooien gemaakt zijn. Ze steunen daarbij niet op langdurig onder­zoek op veiligheid.

Bij een lipide autacoid met een kristalstructuur als bij PEA is de formulering ook uiterst relevant voor de werk­zaamheid. Dat blijkt zowel uit een recente meta-analyse, als uit de pooled analyse die gedaan werd in het instituut voor neuropathische pijn op basis van een RCT met meer dan zeshonderd patiënten, alsmede uit de kwalitatieve analyse die met een hoogleraar oogheel­kunde uitvoerde voor de toepassing van PEA binnen de oogheelkunde, glaucoom en diabetische retinopathie. De artikelen die over deze stof geschreven zijn, zijn eveneens gebaseerd op gegevens behaald met dergelijke geoctrooi­eerde PEA-preparaten, met een lange staat van veiligheid en werkzaamheid.

Dezelfde kwaliteitsnoodzaak geld voor de lijnzaadolie; rijk aan omega-3-vetten, maar snel ranzig en ranzige lijn­zaadolie werkt contraproductief. Kies daarom ook hier voor een kwalitatief hoogstaand product, dat meestal het duurste is, en bewaar de bruine fles goed afgesloten in de koelkast. Maak de fles bij voorkeur binnen twee weken op. Iedere dag een flinke eetlepel olie in de volle of halfvolle kwark, die de basis vormt van het Budwig-ontbijt, maakt dat een kleine fles in twee weken wel op is.

Verdere ondersteuning van een autacoid-protocol kan onder andere met vitamine D, omdat vitamine D-tekort vooral bij patiënten met chronische aandoeningen veel voorkomt. Omdat deze vitamine goed in vet oplost en het lichaam deze daarom goed opneemt, raad ik altijd aan om de druppels meteen in de olie te doen. Er zou overwogen kunnen worden om een lage dosis aspi­rine toe te voegen. Boeiend genoeg blijkt aspirine (onder de 100 mg/dag blijven) de enzymen die de resolvines e.d. synthetiseren op een positieve wijze te stimuleren, met als gevolg een hogere productie van de resolvines.

Dat zou ook wel eens een verklaring kunnen zijn voor de vele posi­tieve effecten van aspirine. Het aspirine-effect loopt dan via de lipid-autacoiden en daarmee is aspirine in wezen een stimulatie van ons eigen heelvermogen.

Aanbeveling voor keuze PEA product

Medici en deskundigen raden PEA producten aan die gedurende geruime tijd onder hun toezicht zijn onderzocht op het gebied van functionaliteit en veiligheid en waarvan eveneens is bewezen dat na inname van een dergelijk product de meetbare hoeveelheid PEA in het bloed is gestegen.
Tot nu toe zijn dit slechts PEA producten, die als inhoud hebben gepatenteerde micro PEA.
De in Nederland geproduceerde capsules met PEA-opt keurmerk en de in Italië gefabriceerde PEA-m en PEA-um tabletten bevatten deze gepatenteerde micro-PEA.

Conclusie

Autacoid geneeskunde wordt een belang­rijk nieuw hoofdstuk binnen de geneeskunde van de 21ste eeuw. Het is geneeskunde die gebruikmaakt van molecu­len die het zelfherstellende vermogen van onze cellen en weefsels stimuleren en ondersteunen. Omdat het gaat om natuurlijke autacoiden, die zich al in ons lichaam aanwe­zig bevinden, zijn bijwerkingen niet of nauwelijks te ver­wachten. Bij vrijwel alle chronische aandoeningen is de synthese van de anti-ontstekingsmoleculen verminderd en kan suppletie dus zinvol zijn. Autacoid geneeskunde is de meest natuurlijke vorm van geneeskunde die we ons kun­nen voorstellen. Met de beschikbaarheid van hoog kwali­tatieve omega-3-preparaten en PEA hebben we al enkele bijzondere bouwstenen van de autacoid geneeskunde in handen.

Bronvermelding:

  1. Paladini A, Fusco M, Cenacchi T, Schievano C, Piroli A, Varrassi G. Palmitoylethanolamide, a special food for medical purposes, in the treatment of chronic pain: a pooled data meta-analysis. Pain Physician. 2016 Feb;19(2):11-24.
  2. Keppel Hesselink JM, Costagliola C, Fakhry J, Kopsky DJ. Palmitoylethanolamide, a natural retinoprotectant: Its putative relevance for the treatment of glaucoma and diabetic retinopathy. J Ophthalmol. 2015;2015:430596.
  3. Keppel Hesselink JMK, Kopsky DJ, Witkamp RK Palmitoylethanolamide (PEA)-`promiscuous’ anti-inflammatory and analgesie molecule at the interface between nutrition and pharma. Pharma Nutrition (2013), http://dx.doi.org/10.1016/phanu.2013.11.127
  4. Keppel Hesselink JM. Chronic idiopathic axonal neuropathy and pain, treated with the endogenous lipid mediator Palmitoylethanolamide: a case Int Med Case Rep J. 2013 Sep 13;6:49-53.
  5. Keppel Hesselink JM. Autacoids: A new fundamentfor pain medicine of the 2ith Century. Anaesthesia, Critical Care and Pain Management 2016; 1: 3-6.
  6. Keppel Hesselink JM, Kopsky DJ. Palmitoylethanolamide, a neutraceutical, in nerve compression syndromes: efficacy and safety in sciatic pain and carpal tunnel syndrome. J Pain Res. 2015 Oct 23;8:728-
  7. M. Keppel Hesselink, Tineke de Boer, and Renger F. Witkamp. Palmitoylethanolamide: A natura] body-own anti-inflammatory agent, effective and safe against influenza and common cold, International Journal of Inflammation, vol. 2013, Article ID 151028, 8 pages, 2013. doi:10.1155/2013/151028.
  8. Keppel Hesselink JM, Hekker TA, Therapeutic utility of Palmitoylethanolamide in the treatment of neuropathie pain associated with various pathological conditions: a case series. Journal of Pain Research 2012 Volume 2012:5 Pages 437-442.
DELEN

LAAT EEN REACTIE ACHTER